Resmin Rengi; Uyumlu Renkler: Gri uyumu - 13.Bölüm

Güncelleme tarihi: 19 Eki


26


Renk uyumu, renk kuramının temelidir. Renklerde bu uyumu ressam eserinde, ancak kendisi yaratır. Renklerin, tek tek etkililiğinin doğru kullanılmasıyla bir sonuca ulaştıran, gözün uyumlu algıladığı birlikteliğidir. Bir resimde benzer renkler, örneğin sıcak renklerin çok fazla uyumu gözde monotonluk algısı yaratır, bundan kaçınmanın bir yolu kompozisyona bir kontrast renk eklemektir. Mavi temasının ağırlıklı olduğu bir resim, sarı ya da turuncudan faydalanabilir. Göz algısı, renklerin fizyolojik veya psikolojik etkililiği bağlamında, renkleri farklı yorumlar. Baudelaire şöyle der;


“örneğin Veronese’nin renkleri sakin ve neşelidir. Delacroix’nınkiler çoğunlukla dertli, Catlin’inkiler çoğunlukla ürperticidir.” (23)

Renk çemberi kullanarak renklerin tek ya da birlikte kullanımıyla renk uyumu oluşturma, ışığın konumuna göre sistematik olarak dizilen renklerin yine sistematik olarak yanyana veya karşılıklı duruşlarına göre değerlendirilmesiyle yapılır.

Ressamın kaçış noktasında, resimdeki renkler birbirleriyle uyumlu değilse mavinin yanına kırmızı, turuncunun yanına yeşil gibi diğer renklerle temas halinde tutulur.



Gri Uyumu


Nötr Gri (neutral grey) ; Gölgede veya gölgede beyazdır. Karıştırılmış saf siyah ve beyazdır.

Siyah ve beyaz pigmentlerin karıştırılması ise; genellikle nötr gri değil, mavi gri üretir.

Sıcak Gri (warm gray) ; Az miktarda kırmızı, turuncu veya sarı katkılı nötr gridir.

Soğuk Gri (cool gray) ; Az miktarda mavi veya yeşil-mavi içeren nötr gridir.

Yeşil Gri (green gray) ; Kendisiyle az miktarda yeşilin birleştiği nötr bir gri. Bu renk, sıcak veya soğuk grilerle pek sınıflandırılamadığından, yeşil griler, daha genel renk ifadelerine kesinlik kazandırmada yardımcı olarak önerilir.



“Batılı resim tekniğinin temelini atan Mühendishane, Harbiye mekteplerinin uygulamaya başladıkları karakalem ve yağlıboya çalışmaları, Avrupai sanatının temelini Türkiye’de atmış oluyorlardı.” (24)

17.yüzyıl sonundan itibaren İstanbul’a gelen Avrupalı ressamlarla başlayan yağlıboya resim ile tanışma süreci, Mühendishane-i Berr-i Hümayun (1773)’da verilen teknik resim düzeyinde resim

eğitimi ile başlar. Daha geniş bir programla, bu okulda karakalem çalışmalarının serbest teknikle öğretimi ancak (1908) Tanzimat’tan sonra 1835’de gerçekleşmiştir. (25)


Bu bağlamda, gri tonlama ile karakalem ve yağlıboya resim yapma becerisi 19.yüzyılda kazanılmaya başlar.


“Ressam sınıfından subayların bile yetiştirildiği bazı belgelerden anlaşıldığı bu dönemde, Mühendishane batı usulünde resim yapan ilk önemli sanatçıların yetiştiği okul olmuştur. Ferik İbrahim Paşa (1815-1899), Ferik Tevfik Paşa (1819-1866) ise Harbiye’den yetişen en eski mezunlardır” (26)


Resim 14’de yer alan Feyhaman Duran’ın natürmort resminde görüldüğü gibi, gri armoni ya da gri tonlama resimde “iç ışık” yaratır. Siyah, beyaz ve griler kullanılır. Örneğin, bir kurşunkalem ile kağıdın beyazlığını kullanarak siyah renkten griye doğru verilen ton geçişleri ile akromatik renk olarak resim yapılabilir ve buna tonlama ile oluşturulan resim deriz.



Resim 14: Feyhaman Duran, Natürmort, 24x32cm., tuval üzerine yağlıboya
Resim 14: Feyhaman Duran, Natürmort, 24x32cm., tuval üzerine yağlıboya

Değer ölçeğinin açıktan karanlığa kadar tam bir aralığı göstermesi istenir. Chiaroscuro, gri armoni, gri tonlama, değer ölçeği, siyah beyaz boyama, gri skala ifadeleri sıklıkla kullanılır.

Resimde, bir kompozisyon oluştururken desen, perspektif, renk, doku, ışık ve gölgede, görsel ritim sağlamaya çalışılır. Renkli resimlerde, siyah ve beyaz boyanın, kendi arasında ya da paletteki diğer renklerle uygun oranlarda ekleme yoluyla karıştırılması yöntemi ile yapılır.


19.yüzyılda Batıda, Empresyonizm ile birlikte kullanımı azalsa da ışığın birden fazla boya katmanından sihirli bir şekilde geçmesine izin vermek, Jan van Eyck, Caravaggio, Rembrandt gibi pek çok Batılı ressamın resimlerinde yakaladığı etkidir.


Bir renk hem siyah hem de beyazla, yani gri ile karıştırıldığında ve dolayısıyla kırık bir renk olduğunda, o zaman bozuk bir skalaya aittir ve doğru bir skalada yeri yoktur.


Turquery

Zerrin Avan



 

Kaynaklar


23 *Charles Baudelaire, Modern Hayatın Ressamı, Çev.Ali Berktay, İletişim Yayınları, İstanbul,

2013, s.103

24 *Nurullah Berk – Hüseyin Gezer, 50 Yılın Türk Resim ve Heykeli, İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 1973, s.13

25 *Doğan Kuban, Türkiye Sanatı Tarihi, Gercek Yayınevi, İstanbul, 1973, s.245--‐246

26 *Seyfi Başkan, 19.yüzyıldan Günümüze Türk Ressamları, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara,

1991, s.8

5 görüntüleme0 yorum