Resmin Rengi; İki Boyutlu Yüzeyde Renklerle Çalışma - 5.Bölüm

Güncelleme tarihi: 21 Eki


17


Bir ressamın paletinde kullandığı boyalar, 19.yüzyıldan itibaren hazır halde sunulmakta ve boya markaları arasında temel renklerde farklılık olmamasına rağmen diğer kromatik renkler kendi içlerinde çeşitlilik gösterir niteliktedir.

Boyalar üzerinden değerlendirdiğimiz herhangi bir resmin renginde, bu çeşitlilik, renk algımızda süreklilik kazanır. Hazır sunulan temel renklerden bir boya, saf olduğunda bile içinde bir miktar diğer bir rengin özelliğini taşır. Ressam boyasını karıştırırken bunu bilme yetkinliğindedir. Temel renkleri kullanarak resim yaptığı gibi ton ve doku kontrastları geliştirmek için boya renkleri ile paletinde tonlama, doygunluk ve parlaklık verme üzerinde çalışır.




Goethe’nin renk öğretilerinde yer alan teoriye göre;


Keza sarıyla siyahın karışımı yeşili yaratır ki bu da zaten siyahın maviyle olan akrabalığına işaret eder. Kükürt sarısı gibi noksan bir sarı bizde yeşilimsi bir izlenim uyandırır; aynı şekilde noksan bir maviyi de yeşil olarak algılarız. (14)

Resimde, renk efektleri üretmenin önemi üzerine Amerikalı ressam ve öğretmen Josef Albers (1888-1976)’in yorumu dikkate değerdir.


“Renklerin etkileşimlerini kavramak ve renklerle sayısız pratik uygulamak, kişinin deneme yanılma yoluyla renk gözünü geliştirmesi açısından önemlidir”. (15)


Boyanın suluboya, guvaş, yağlıboya vb. türünün yanısıra kullanılan fırçanın cinsi, iki boyutlu yüzeyde, rengi algılamamızı değiştirebilen bir özelliktir. Örneğin; yağlıboyada sert kıllı fırçalar boyanın renk canlılık oranını korurken yumuşak kıllı fırçalar tonlama sağlar. Ressam için sürükleyici ve heyecan veren nokta, resimde renk kullanımının sürekli dengeleme, muhakeme ve rötuşlama işlemi olmasıdır. İlk çalışmanın ötesine geçen işler daima bir birikimi sergiler.

Elbette çok sayıda sanatçı renk ile uğraştı ancak renkle düşünerek, resimlerde bir anlatım dili haline getirilmesi ise daha az sayıda sanatçının emeğidir.


Leonardo ve Holbein renk kavramını,


“maddi bir gerçekliği olan ve bütün değerini kendinde taşıyan güzel bir maddedir.” (16)

olarak tanımlamıştır.


“Sahiden renklerin hesabı ressamlardan sorulmazsa kimden sorulur? (17)

Renk kombinasyonları konusunda sezgisel algılara sahip olduğu anlaşılan tanınmış sanatçıların (Ingres, Delacroix, Seurat, Kandinsky vb.) uygulamaları ve tavsiyeleri, çoğu zaman tek bir otoritenin (Goethe, J.Albers) olmadığı gerçeğini ortaya çıkarır, ancak renklerin biraradalığında renklerin kimyası her biçimde sorgulanmalıdır.

Renk kombinasyonlarını yöneten kurallar, sanatçının iki boyutlu yüzeyi olan eseri genel olarak kabul edildiğinde, en iyi sanatçıların uygulamalarının ve tavsiyelerinin özeti bizlere yol gösterebilir.


Turquery

Zerrin Avan



 

Kaynaklar


14 *Goethe, Renk Öğretisi, Çev. İlknur Aka, Kırmızı Yayınları, İstanbul, 2020, s.187

15 *Josef Albers, Rengin Etkileşimi, Çev.Gamze Rastgeldi, Hayalperest Yayınevi, Eylül 2020, s.15

16 *Heinrich Wölfflin, Sanat Tarihinin Temel Kavramları, Çev. Hayrullah Örs, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1990, s.66

17 *Bedri Rahmi Eyüboğlu, Bütün Eserleri 3 – Resme Başlarken, Bilgi Yayınları, Ankara, Mayıs

1986, s.471

8 görüntüleme0 yorum